హనుమాన్ జయంతి
పూజా విధానం గురించి
హనుమజ్జయంతి నాడు ఆంజనేయునికి షోడశోపచార పూజ చేయాలి. శుచిగా ఉన్న రోజున ఎవరైనా ఈ పూజ చేయవచ్చు.
గణపతి ప్రార్థన
శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం
ప్రసన్న వదనం ధ్యాయేత్ సర్వ విఘ్నోపశాంతయే
“శ్వేతవస్త్రం ధరించిన, చంద్రుని వర్ణం (తెలుపు రంగు) కలిగి, నాలుగు చేతులతో ఉన్న విష్ణువును, సంతోషవదనంతో ఉన్నవాడిని ధ్యానిస్తాను, అతని కృప వల్ల అన్ని విఘ్నాలు తొలగిపోవును.”
మార్జనము
ఓం అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా
యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతరః శుచిః
ఆచమనము
ఓం కేశవాయ స్వాహా
ఓం నారాయణాయ స్వాహా
ఓం మాధవాయ స్వాహా
ఓం గోవిందాయ నమః
విష్ణవే నమః
మధుసూదనాయ నమః
త్రివిక్రమాయ నమః
వామనాయ నమః
శ్రీధరాయ నమః
హృషీకేశాయ నమః
పద్మనాభాయ నమః
దామోదరాయ నమః
సంకర్షణాయ నమః
వాసుదేవాయ నమః
ప్రద్యుమ్నాయ నమః
అనిరుద్ధాయ నమః
పురుషోత్తమాయ నమః
అధోక్షజాయ నమః
నారసింహాయ నమః
అచ్యుతాయ నమః
జనార్దనాయ నమః
ఉపేంద్రాయ నమః
హరయే నమః
శ్రీ కృష్ణాయ నమః
“అనగా పసుపు నీళ్లు (శుద్ధ నీరు) తీసుకొని చేతి బొటనవేలికి మధ్య మూడుసార్లు పుచ్చుకోవడం. ఇది శరీరం మరియు మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవడానికి చేసిన ఒక శాస్త్రీయ చర్య. హిందూ ధర్మంలో ఇది ముఖ్యమైన శుద్ధి కార్యక్రమం”
భూతోచ్చాటన
ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః ఏతే భూమి భారకాః
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే
“ఈ భూమిని భరించే భూత పిశాచాలు లేవండి. వారి అడ్డంకులు లేకుండా బ్రహ్మకార్యం (పూజ లేదా యజ్ఞ) ప్రారంభిస్తున్నాను.”
ప్రాణాయామము
అంగుళ్యగ్రే నాసికాగ్రే సంపీడ్యం పాపనాశనం
ప్రాణాయామ విధిప్రోక్తం ఋషిభిః పరికల్పితం
(వేద మంత్రాలు చదివేవారికి: ఓం భూః ఓం భువః ఓం స్వః ఓం మహః ఓం జనః
ఓం తపః ఓం సత్యమ్ ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి ధియో యో నః
ప్రచోదయాత్ ఓమాపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్)
“అనగా శ్వాసను నియంత్రించడం. ఇది యోగా సాధనలో ఒక ముఖ్యమైన అంశం, శరీరం, మనస్సు మరియు ఆత్మను శుద్ధి చేయడానికి మరియు సమతుల్యం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.”
కలశారాధన
కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః
కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా
ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదః సామవేదో హ్యథర్వణః
అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః
గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి
నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు
సంకల్పము
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ ఆంజనేయ దేవతా ప్రీత్యర్థం,
అస్మాకం సహ కుటుంబానాం క్షేమ స్థైర్య విజయ అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్య
అభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామ మోక్ష చతుర్విధ పురుషార్థ ఫల సిద్ధ్యర్థం,
ధన ధాన్య సమృద్ధ్యర్థం, ఇష్ట కామ్యార్థ సిద్ధ్యర్థం, సకల లోక కల్యాణార్థం, వేద
సంప్రదాయాభివృద్ధ్యర్థం, శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి దేవతా ప్రీత్యర్థే,
షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే
“నా పూర్వ పాపాలు తొలగి పరమేశ్వరుని ప్రీతి కోసం, మా కుటుంబం క్షేమం, స్థిరత, విజయం, అభయం, ఆయుస్సు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, ధర్మార్థకామమోక్షాలు, ధనధాన్యాలు, లోకక్షేమం, వేదసంప్రదాయం, గోసంరక్షణ కోసం, ఈ దేవతను ఉద్దేశించి నా శక్తి మేరకు పూజ చేస్తాను.”
ధ్యానం
మర్కటేశ మహోత్సాహ సర్వసిద్ధి ప్రదాయక
శత్రూన్ సంహర మాం రక్ష శ్రియం దాపయ మే ప్రభో
స్ఫటికాభం స్వర్ణకాంతిం ద్విభుజం చ కృతాంజలిం
కుండలద్వయ సంశోభి ముఖాంభోజం ముహుర్ముహుః
శ్రీ హనుమతే నమః ధ్యాయామి
ఆవాహనం
రామచంద్ర పదాంభోజ యుగళ స్థిర మానసం
ఆవాహయామి వరదం హనూమంత మభీష్టదం
శ్రీ హనుమతే నమః ఆవాహయామి
ఆసనం
నవరత్న నిబద్ధాశ్రం చతురశ్రం సుశోభనం
సౌవర్ణమాసనం తుభ్యం దాస్యామి కపినాయక
శ్రీ హనుమతే నమః నవరత్న ఖచిత సింహాసనం సమర్పయామి
పాద్యం
సువర్ణ కలశానీతం గంగాది సలిలైర్యుతం
పాదయోః పాద్యమనఘం ప్రతిగృహ్య ప్రసీద మే
శ్రీ హనుమతే నమః పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి
అర్ఘ్యం – ఆచమనీయం
కుసుమాక్షత సమ్మిశ్రం ప్రసన్నాంబు పరిప్లుతం
అనర్ఘ్యమర్ఘ్యం మధునా గృహ్యతాం కపిపుంగవ
శ్రీ హనుమతే నమః హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి
ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి
స్నానం
మధ్వాజ్య క్షీర దధిభిః సగుడైర్మంత్ర పాలితైః
పంచామృతైః పృథగ్గాత్రైః సించామి త్వాం కపీశ్వర
శ్రీ హనుమతే నమః పంచామృత స్నానం సమర్పయామి
శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి
స్నానానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి
వస్త్రం
గ్రథితాం నవరత్నైశ్చ మేఖలాం త్రిగుణీకృతాం
అర్పయామి కపీశ త్వం గృహాణ మహతాం వర
శ్రీ హనుమతే నమః నూతన వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి
వస్త్రయుగ్మ ధారణానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి
యజ్ఞోపవీతం
శ్రౌత స్మార్తాది కృత్యానాం సాంగోపాంగ ఫలప్రదం
యజ్ఞోపవీతమనఘం ధారయానిలనందన
శ్రీ హనుమతే నమః యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి
గంధం
దివ్య సింధూర కర్పూర మృగనాభి సమన్వితం
సకుంకుమం పీతగంధం లలాటే ధారయానఘ
శ్రీ హనుమతే నమః గంధం సమర్పయామి
పుష్పం
నీలోత్పలైః కోకనదైః కల్హార కమలైరపి
కుముదైః పుండరీకైస్త్వాం పూజయామి కపీశ్వర
శ్రీ హనుమతే నమః పుష్పాణి సమర్పయామి
ధూపం
దివ్యం సగుగ్గులం రమ్యం దశాంగేన సమన్వితం
గృహాణ మారుతే ధూపం సుప్రియం ఘ్రాణతర్పణం
శ్రీ హనుమతే నమః ధూపమాఘ్రాపయామి
దీపం
ఘృతవర్తి సముజ్జ్వాలా శతసూర్య సమప్రభం
అతులం తవ దాస్యామి వ్రతపూర్త్యై సుదీపకం
శ్రీ హనుమతే నమః దీపం దర్శయామి
నైవేద్యం
మణిపాత్ర సహస్రాఢ్యం దివ్యాన్నం ఘృతపాయసం
అపూప లడ్డుకోపేతం మధురామ్ర ఫలైర్యుతం
హింగూ జీరక సంయుక్తం షడ్రసోపేతముత్తమం
నైవేద్యమర్పయామ్యద్య గృహాణేదం కపీశ్వర
శ్రీ హనుమతే నమః నైవేద్యం సమర్పయామి
సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి (ఉదయం) / ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి (సాయంత్రం)
అమృతమస్తు అమృతోపస్తరణమసి
ఓం ప్రాణాయ నమః – అపానాయ నమః – వ్యానాయ నమః
ఉదానాయ నమః – సమానాయ నమః
మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి – అమృతమస్తు అమృతాపిధానమసి
ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి, హస్తౌ ప్రక్షాళనం సమర్పయామి
పాదౌ ప్రక్షాళనం సమర్పయామి, శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి
తాంబూలం
నాగవల్లీ దళోపేతం క్రముకైర్మధురైర్యుతం
తాంబూలమర్పయామ్యద్య కర్పూరాది సువాసితం
శ్రీ హనుమతే నమః తాంబూలం సమర్పయామి
నీరాజనం
ఆరార్తికం తమోహారి శతసూర్య సమప్రభం
అర్పయామి తవ ప్రీత్యై అంధకార నిషూదనం
మంగళం కోసలేంద్రాయ మహనీయ గుణాత్మనే
చక్రవర్తి తనూజాయ సార్వభౌమాయ మంగళం
ఉమాకాంతాయ కాంతాయ కామితార్థ ప్రదాయినే
శ్రీగిరీశాయ దేవాయ మల్లినాథాయ మంగళం
మంగళాశాసనపరైః మదాచార్య పురోగమైః
సర్వైశ్చ పూర్వైరాచార్యైః సత్కృతాయాస్తు మంగళమ్
శ్రీ హనుమతే నమః కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి
నీరాజనానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి
మంత్రపుష్పం – నమస్కారం
ఆంజనేయాయ విద్మహే వాయుపుత్రాయ ధీమహి
తన్నో హనుమత్ ప్రచోదయాత్
ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సాష్టాంగాన్ పంచ సంఖ్యయా
దాస్యామి కపినాథాయ గృహాణ సుప్రసీద మే
శ్రీ హనుమతే నమః సువర్ణ దివ్య మంత్రపుష్పం సమర్పయామి
ఆత్మ ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి
ఛత్ర చామర గీత నృత్య ఆందోళికా అశ్వారోహణ గజారోహణ
సమస్త రాజోపచారాన్ మనసా సమర్పయామి
యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపః పూజా క్రియాదిషు
న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతం
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం జనార్దన
యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు తే
అనయా యథాశక్తి పూజయా చ భగవాన్ సర్వాత్మకః
శ్రీ ఆంజనేయ దేవతా సుప్రసన్నః సుప్రీతో వరదో భవతు
స్వస్తి ప్రజాభ్యః పరిపాలయంతాం న్యాయ్యేన మార్గేణ మహీం మహీశాః
గోబ్రాహ్మణేభ్యః శుభమస్తు నిత్యం లోకాః సమస్తాః సుఖినో భవంతు
కాలే వర్షతు పర్జన్యః పృథివీ సస్యశాలినీ
దేశోఽయం క్షోభరహితో బ్రాహ్మణాః సంతు నిర్భయాః
అపుత్రాః పుత్రిణః సంతు పుత్రిణః సంతు పౌత్రిణః
అధనాః సధనాః సంతు జీవంతు శరదాం శతం