ఋషి పంచమి

ఋషి పంచమి నాడు అరుంధతీతో కూడిన సప్తర్షులను పూజించాలి. పూజ ముట్లు ఆగినవారికే కాదు, కుటుంబ క్షేమం కోరేవారికీ ఈ పూజ.

శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం
ప్రసన్న వదనం ధ్యాయేత్ సర్వ విఘ్నోపశాంతయే
నారాయణ సమారంభాం వ్యాస శంకర మధ్యమాం
అస్మదాచార్య పర్యంతాం వందే గురు పరంపరాం

“శ్వేతవస్త్రం ధరించిన, చంద్రుని వర్ణం (తెలుపు రంగు) కలిగి, నాలుగు చేతులతో ఉన్న విష్ణువును, సంతోషవదనంతో ఉన్నవాడిని ధ్యానిస్తాను, అతని కృప వల్ల అన్ని విఘ్నాలు తొలగిపోవును.”

దీపత్వం బ్రహ్మరూపోఽసి జ్యోతిషాం ప్రభురవ్యయః
సౌభాగ్యం దేహి పుత్రాంశ్చ సర్వాన్ కామాంశ్చ దేహి మే

“దీపాన్ని బ్రహ్మస్వరూపంగా భావించి, అది జ్యోతులలో అవ్యయమైన (నశించని) ప్రభువు అని పేర్కొంటారు. దీపాన్ని ప్రార్థిస్తూ, సౌభాగ్యం (అదృష్టం), పుత్రులు (కొడుకులు), మరియు అన్ని కోరికలను కలిగించాలని ప్రార్థిస్తున్నారు.”

ఓం కేశవాయ నమః
ఓం నారాయణాయ నమః
ఓం మాధవాయ నమః
ఓం గోవిందాయ నమః
విష్ణవే నమః
మధుసూదనాయ నమః
త్రివిక్రమాయ నమః
వామనాయ నమః
శ్రీధరాయ నమః
హృషీకేశాయ నమః
పద్మనాభాయ నమః
దామోదరాయ నమః
సంకర్షణాయ నమః
వాసుదేవాయ నమః
ప్రద్యుమ్నాయ నమః
అనిరుద్ధాయ నమః
పురుషోత్తమాయ నమః
అధోక్షజాయ నమః
నారసింహాయ నమః
అచ్యుతాయ నమః
జనార్దనాయ నమః
ఉపేంద్రాయ నమః
హరయే నమః
శ్రీ కృష్ణాయ నమః

“అనగా పసుపు నీళ్లు (శుద్ధ నీరు) తీసుకొని చేతి బొటనవేలికి మధ్య మూడుసార్లు పుచ్చుకోవడం. ఇది శరీరం మరియు మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవడానికి చేసిన ఒక శాస్త్రీయ చర్య. హిందూ ధర్మంలో ఇది ముఖ్యమైన శుద్ధి కార్యక్రమం”

ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః ఏతే భూమి భారకాః
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే

“ఈ భూమిని భరించే భూత పిశాచాలు లేవండి. వారి అడ్డంకులు లేకుండా బ్రహ్మకార్యం (పూజ లేదా యజ్ఞ) ప్రారంభిస్తున్నాను.”

పూరకం కుంభకం చైవ రేచకం తదనంతరం
ప్రాణాయామమిదం ప్రోక్తం సర్వ దేవ నమస్కృతం

“అనగా శ్వాసను నియంత్రించడం. ఇది యోగా సాధనలో ఒక ముఖ్యమైన అంశం, శరీరం, మనస్సు మరియు ఆత్మను శుద్ధి చేయడానికి మరియు సమతుల్యం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.”

మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, సకల లోక కల్యాణార్థం, వేద
సంప్రదాయాభివృద్ధ్యర్థం, ఇష్ట కామ్యార్థ సిద్ధ్యర్థం, అస్మిన్ దేశే గోవధ నిషేధార్థం, గో
సంరక్షణార్థం, మమ ప్రథమ రజోదర్శనాద్యారభ్య ఏతత్ క్షణ పర్యంతం మయా కృతానాం
పాపానాం, దుష్ట వచన రూపాణాం, గురు దూషణ రూపాణాం, మానస పర పురుష
సమాగమాది రూపాణాం, అభక్ష్య భక్షణ, పతిత సంభాషణ రూపాణాం, తులసీదళ నికృంతన
రూపాణాం, దివా భర్తృ సంసర్గ రూపాణాం, రజస్వలా సూతక మధ్యే సంసర్గ రూపాణాం, భ్రూణ
హత్యా రూపాణాం, పితృ నిందాకరణ రూపాణాం, పతి నిందాకరణ రూపాణాం, సదా అన్య
గృహ నివాస రూపాణాం, దాన విఘ్న కరణ రూపాణాం, చోర వృత్తి పరాయణ రూపాణాం,
మయా కృత మహా పాతక వ్యతిరిక్తానాం మమ ఋతు సంపర్క జనిత దోష పరిహారార్థం, శ్రీ
వశిష్ఠారుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషీన్ ఉద్దిశ్య, సప్త ఋషి ప్రీత్యర్థం, ఋషి పూజనం
కరిష్యే

“నా పూర్వ పాపాలు తొలగి పరమేశ్వరుని ప్రీతి కోసం, మా కుటుంబం క్షేమం, స్థిరత, విజయం, అభయం, ఆయుస్సు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, ధర్మార్థకామమోక్షాలు, ధనధాన్యాలు, లోకక్షేమం, వేదసంప్రదాయం, గోసంరక్షణ కోసం, ఈ దేవతను ఉద్దేశించి నా శక్తి మేరకు పూజ చేస్తాను.”

ఆదౌ నిర్విఘ్న పరిసమాప్త్యర్థం శ్రీ గణాధిపతి ప్రార్థనాం కరిష్యే

వక్రతుండ మహాకాయ కోటిసూర్య సమప్రభ
నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వ కార్యేషు సర్వదా
సుముఖశ్చైకదంతశ్చ కపిలో గజకర్ణకః
లంబోదరశ్చ వికటో విఘ్నరాజో గణాధిపః
ధూమకేతుర్గణాధ్యక్షః ఫాలచంద్రో గజాననః
వక్రతుండః శూర్పకర్ణో హేరంబః స్కందపూర్వజః
షోడశైతాని నామాని యః పఠేచ్ఛృణుయాదపి
పూజాది సర్వకార్యేషు విఘ్నస్తస్య న జాయతే

విష్ణుపాద సముద్భూతే సర్వకామ ప్రదాయినీ
సర్వసౌభాగ్యదే దేవీ యమునే తే నమో నమః
గోదావరి నమస్తుభ్యం సర్వలక్షణ సంయుతే
సర్వపాప వినిర్ముక్తే వృద్ధగంగే నమోఽస్తు తే
కృష్ణవేణ్యై నమస్తుభ్యం కృష్ణవర్ణే సులక్షణే
విష్ణుప్రియే మహాదేవి భద్రాయై తే నమోఽస్తు తే

యమునా దేవ్యై నమః ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచారాన్ మనసా సమర్పయామి.
భగవతీ సర్వాత్మికా యమునా దేవతా సుప్రీతా సుప్రసన్నా వరదా భవతు

కశ్యపోఽత్రిర్భరద్వాజో విశ్వామిత్రోఽథ గౌతమః
జమదగ్నిర్వసిష్ఠశ్చ సాధ్వీ చైవాప్యరుంధతీ

కశ్యపస్సర్వలోకాఢ్యః సృష్టిస్థిత్యంత కారకః
ఆత్మయోగ బలేనైవ సపత్నీకం ప్రపూజయేత్
అదితీ సమేత కశ్యపాయ నమః ధ్యాయామి

అగ్నిహోత్ర రతం శాంతం సాక్షసూత్ర కమండలుం
అనసూయాపతిం దేవం అర్చయేదత్రిమవ్యయం
అనసూయా సమేత అత్రయే నమః ధ్యాయామి

భరద్వాజం మహాశాంతం సుశీలాపతి మూర్జితం
జటిలం భస్మదిగ్ధాంగం సపత్నీకం ప్రపూజయేత్
సుశీలా సమేత భరద్వాజాయ నమః ధ్యాయామి

హిరణ్యగర్భ సంభూతం సుదండం పరిధానకం
కుముద్వతీ పతిం దేవం విశ్వామిత్ర మహం భజే
కుముద్వతీ సమేత విశ్వామిత్రాయ నమః ధ్యాయామి

నిర్మోహాయ మనః శాంతం నిత్యతృప్తం మహాత్మనం
అహల్యా పతయే దేవం విమలం గౌతమం భజే
అహల్యా సమేత గౌతమాయ నమః ధ్యాయామి

రామప్రియం భృగుపుత్రం ఋషీణాం అధిపం ప్రభుం
త్యాగాంబరం మహాజ్ఞానిం జమదగ్నిం నమామ్యహం
రేణుకా సమేత జమదగ్నయే నమః ధ్యాయామి

అరుంధతీ పతిం దేవం త్రికాలజ్ఞం మహాత్మనం
శాంతం వేదవిదం దాంతం వసిష్ఠం పూజయేత్సదా
అరుంధతీ సమేత వసిష్ఠాయ నమః ధ్యాయామి

లోపాముద్రా పతిం దేవం అగస్త్యం కుంభసంభవం
దక్షిణేశాపతిం శాంతం ఋగ్యజుస్సామపారగం
లోపాముద్రా సమేత అగస్త్యాయ నమః ధ్యాయామి

పతివ్రతాగ్రగణ్యే త్వం సర్వపాప విమోచనీ
అరుంధతీ మహాదేవీ బ్రహ్మశక్తే చిరంతని
మహాదేవీ జగద్వంద్యే పూజాం సంపూర్ణతాం కురు
శ్రీ అరుంధత్యై నమః ధ్యాయామి

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషీన్ సాంగాన్ సాయుధాన్
సవాహనాన్ సశక్తి పత్నీ పుత్ర పరివార సమేతాన్ ఆవాహయామి
ఆసనం సమర్పయామి
పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి
హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి
ఆచమనీయం సమర్పయామి
స్నానం సమర్పయామి
వస్త్ర యుగ్మం సమర్పయామి
యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి
గంధం సమర్పయామి
పుష్పాణి సమర్పయామి
అక్షతాన్ సమర్పయామి

తపోధనేభ్యో నమః – పాదాన్ పూజయామి
వ్రతిభ్యో నమః – గుల్ఫాన్ పూజయామి
ధర్మాత్మేభ్యో నమః – జంఘాన్ పూజయామి
సపత్నికేభ్యో నమః – ఊరూన్ పూజయామి
శుద్ధేభ్యో నమః – కటిం పూజయామి
శాపశక్తేభ్యో నమః – నాభిం పూజయామి
సర్వవంద్యేభ్యో నమః – ఉదరాణి పూజయామి
వేదవిదేభ్యో నమః – హృదయం పూజయామి
స్వాధీన చిత్తేభ్యో నమః – వక్షస్థలం పూజయామి
లోకశిక్షణేభ్యో నమః – కంఠాన్ పూజయామి
సంప్రదాయ ప్రవర్తకేభ్యో నమః – స్కంధాన్ పూజయామి
యజ్ఞదీక్షితేభ్యో నమః – బాహూన్ పూజయామి
అగ్నిహోత్ర పరాయణేభ్యో నమః – హస్తాన్ పూజయామి
భస్మధారిభ్యో నమః – ముఖాన్ పూజయామి
లోకగురుభ్యో నమః – నాసికాన్ పూజయామి
మంత్రమూర్తిభ్యో నమః – లోచనాన్ పూజయామి
మేధావిభ్యో నమః – శిరః పూజయామి
అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి

@ashtottara:సప్త ఋషి అష్టోత్తర శతనామ పూజ

వనస్పతి రసైర్దివ్యైః నానా గంధైః సుసంయుతం
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతాం

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః ధూపమాఘ్రాపయామి

సాజ్యం త్రివర్తి సంయుక్తం వహ్నినా యోజితం మయా
గృహాణ మంగళం దీపం త్రైలోక్య తిమిరాపహం
భక్త్యా దీపం ప్రయచ్ఛామి దేవాయ పరమాత్మనే
త్రాహి మాం నరకాద్ఘోరాత్ దివ్యజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః దీపం దర్శయామి

నైవేద్యం గృహ్యతాం దేవ భక్తిం మే హ్యచలాం కురు
గృహ్ణంతు ఋషయస్సర్వే నైవేద్యం వసుదాయకాః

సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి (ఉదయం) / ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి (సాయంత్రం)
అమృతమస్తు అమృతోపస్తరణమసి

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః నైవేద్యం సమర్పయామి

ప్రాణాత్మనే నమః, అపానాత్మనే నమః, వ్యానాత్మనే నమః, ఉదానాత్మనే నమః
సమానాత్మనే నమః
మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి – అమృతమస్తు అమృతాపిధానమసి
పరబ్రహ్మణే నమః సర్వేభ్యో దేవేభ్యో నమః
ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి, హస్తౌ ప్రక్షాళనం సమర్పయామి
పాదౌ ప్రక్షాళనం సమర్పయామి, శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి

పూగీఫలైః సకర్పూరైః నాగవల్లీ దళైర్యుతం
ముక్తాచూర్ణ సమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతాం

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః తాంబూలం సమర్పయామి

బహువర్తి సమాయుక్తం సర్వమంగళ కారకం
నీరాజనం ప్రదాస్యామి గృహ్ణీష్వ చ మునీశ్వరాః
మంగళాశాసనపరైః మదాచార్య పురోగమైః
సర్వైశ్చ పూర్వైరాచార్యైః సత్కృతాయాస్తు మంగళమ్

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః కర్పూర నీరాజనం సమర్పయామి
నీరాజనానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి

ఏతే సప్తర్షయః సర్వే భక్త్యా సంపూజితా మయా
పుష్పాంజలిం ప్రదాస్యామి ప్రతిగృహ్ణంతు సర్వదా
నమో బ్రహ్మర్షి బృందేభ్యో దేవర్షిభ్యో నమో నమః
కరోమి మనసా వాచా కృతం పాపం వ్యపోహతు

అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషిభ్యో నమః సువర్ణ దివ్య మంత్రపుష్పం సమర్పయామి
ఆత్మ ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి

ఛత్ర చామర గీత నృత్య ఆందోళికా అశ్వారోహణ గజారోహణ
సమస్త రాజోపచారాన్ మనసా సమర్పయామి

యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపః పూజా క్రియాదిషు
న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతం
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహర్షయః
యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు తే
అనయా యథాశక్తి పూజయా చ
అరుంధతీ సహిత కశ్యపాది సప్త ఋషయః సుప్రసన్నాః సుప్రీతాః వరదాః భవంతు

స్వస్తి ప్రజాభ్యః పరిపాలయంతాం న్యాయ్యేన మార్గేణ మహీం మహీశాః
గోబ్రాహ్మణేభ్యః శుభమస్తు నిత్యం లోకాః సమస్తాః సుఖినో భవంతు
కాలే వర్షతు పర్జన్యః పృథివీ సస్యశాలినీ
దేశోఽయం క్షోభరహితో బ్రాహ్మణాః సంతు నిర్భయాః
అపుత్రాః పుత్రిణః సంతు పుత్రిణః సంతు పౌత్రిణః
అధనాః సధనాః సంతు జీవంతు శరదాం శతం

@katha:ఋషి పంచమి వ్రత కథ