దయా శతకం

ప్రపద్యే తం గిరిం ప్రాయః శ్రీనివాసానుకంపయా |
ఇక్షుసారస్రవంత్యేవ యన్మూర్త్యా శర్కరాయితమ్ || ౧ ||
విగాహే తీర్థబహులాం శీతలాం గురుసంతతిమ్ |
శ్రీనివాసదయాంభోధిపరీవాహపరంపరామ్ || ౨ ||
కృతినః కమలావాసకారుణ్యైకాంతినో భజే |
ధత్తే యత్సూక్తిరూపేణ త్రివేదీ సర్వయోగ్యతామ్ || ౩ ||
పరాశరముఖాన్వందే భగీరథనయే స్థితాన్ |
కమలాకాంతకారుణ్యగంగాప్లావితమద్విధాన్ || ౪ ||
అశేషవిఘ్నశమనమనీకేశ్వరమాశ్రయే |
శ్రీమతః కరుణాంభోధౌ శిక్షాస్రోత ఇవోత్థితమ్ || ౫ ||
సమస్తజననీం వందే చైతన్యస్తన్యదాయినీమ్ |
శ్రేయసీం శ్రీనివాసస్య కరుణామివ రూపిణీమ్ || ౬ ||
వందే వృషగిరీశస్య మహిషీం విశ్వధారిణీమ్ |
తత్కృపాప్రతిఘాతానాం క్షమయా వారణం యయా || ౭ ||
నిశామయతు మాం నీళా యద్భోగపటలైర్ధ్రువమ్ |
భావితం శ్రీనివాసస్య భక్తదోషేష్వదర్శనమ్ || ౮ ||
కమప్యనవధిం వందే కరుణావరుణాలయమ్ |
వృషశైలతటస్థానాం స్వయం వ్యక్తిముపాగతమ్ || ౯ ||
అకించననిధిం సూతిమపవర్గత్రివర్గయోః |
అంజనాద్రీశ్వరదయామభిష్టౌమి నిరంజనామ్ || ౧౦ ||
అనుచరశక్త్యాదిగుణామగ్రేసరబోధవిరచితాలోకామ్ |
స్వాధీనవృషగిరీశాం స్వయం ప్రభూతాం ప్రమాణయామి దయామ్ || ౧౧ ||
అపి నిఖిలలోకసుచరితముష్టింధయదురితమూర్ఛనాజుష్టమ్ |
సంజీవయతు దయే మామంజనగిరినాథరంజనీ భవతీ || ౧౨ ||
భగవతి దయే భవత్యాం వృషగిరినాథే సమాప్లుతే తుంగే |
అప్రతిఘమజ్జనానాం హస్తాలంబో మదాగసాం మృగ్యః || ౧౩ ||
కృపణజనకల్పలతికాం కృతాపరాధస్య నిష్క్రియామాద్యామ్ |
వృషగిరినాథదయే త్వాం విదంతి సంసారతారిణీం విబుధాః || ౧౪ ||
వృషగిరిగృహమేధిగుణా బోధబలైశ్వర్యవీర్యశక్తిముఖాః |
దోషా భవేయురేతే యది నామ దయే త్వయా వినాభూతాః || ౧౫ ||
ఆసృష్టి సంతతానామపరాధానాం నిరోధినీం జగతః |
పద్మాసహాయకరుణే ప్రతిసంచరకేళిమాచరసి || ౧౬ ||
అచిదవిశిష్టాన్ప్రలయే జంతూనవలోక్య జాతనిర్వేదా |
కరణకలేబరయోగం వితరసి వృషశైలనాథకరుణే త్వమ్ || ౧౭ ||
అనుగుణదశార్పితేన శ్రీధరకరుణే సమాహితస్నేహా |
శమయసి తమః ప్రజానాం శాస్త్రమయేన స్థిరప్రదీపేన || ౧౮ ||
రుఢా వృషాచలపతేః పాదే ముఖకాంతిపత్రలచ్ఛాయా |
కరుణే సుఖయసి వినతాంకటాక్షవిటపైః కరాపచేయఫలైః || ౧౯ ||
నయనే వృషాచలేందోస్తారామైత్రీం దధానయా కరుణే |
దృష్టస్త్వయైవ జనిమానపవర్గమకృష్టపచ్యమనుభవతి || ౨౦ ||
సమయోపనతైస్తవ ప్రవాహైరనుకంపే కృతసంప్లవా ధరిత్రీ |
శరణాగతసస్యమాలినీయం వృషశైలేశకృషీవలం ధినోతి || ౨౧ ||
కలశోదధిసంపదో భవత్యాః కరుణే సన్మతిమంథసంస్కృతాయాః |
అమృతాంశమవైమి దివ్యదేహం మృతసంజీవనమంజనాచలేందోః || ౨౨ ||
జలధేరివ శీతతా దయే త్వం వృషశైలాధిపతేస్స్వభావభూతా |
ప్రలయారభటీంనటీం తదీక్షాం ప్రసభం గ్రాహయసి ప్రసక్తిలాస్యమ్ || ౨౩ ||
ప్రణతప్రతికూలమూలఘాతీ ప్రతిఘః కోఽపి వృషాచలేశ్వరస్య |
కలమే యవసాపచాయనీత్యా కరుణే కింకరతాం తవోపయాతి || ౨౪ ||
అబహిష్కృతనిగ్రహాన్విదంతః కమలాకాంతగుణాన్స్వతంత్రతాదీన్ |
అవికల్పమనుగ్రహం దుహానాం భవతీమేవ దయే భజంతి సంతః || ౨౫ ||
కమలానిలయస్త్వయా దయాలుః కరుణే నిష్కరుణా నిరూపణే త్వమ్ |
అత ఏవ హి తావకాశ్రితానాం దురితానాం భవతి త్వదేవ భీతిః || ౨౬ ||
అతిలంఘితశాసనేష్వభీక్ష్ణం వృషశైలాధిపతిర్విజృంభితోష్మా |
పునరేవ దయే క్షమానిదానైర్భవతీమాద్రియతే భవత్యధీనైః || ౨౭ ||
కరుణే దురితేషు మామకేషు ప్రతికారాంతరదుర్జయేషు ఖిన్నః |
కవచాయితయా త్వయైవ శార్ంగీ విజయస్థానముపాశ్రితో వృషాద్రిమ్ || ౨౮ ||
మయి తిష్ఠతి దుష్కృతాం ప్రధానే మితదోషానితరాన్విచిన్వతీ త్వమ్ |
అపరాధగణైరపూర్ణకుక్షిః కమలాకాంతదయే కథం భవిత్రీ || ౨౯ ||
అహమస్మ్యపరాధచక్రవర్తీ కరుణే త్వం చ గుణేషు సార్వభౌమీ |
విదుషీ స్థితిమీదృశీం స్వయం మాం వృషశైలేశ్వరపాదసాత్కురు త్వమ్ || ౩౦ ||
వపుషి గమనయోగ్యే వాసమాసాదయేయమ్ |
ర్మధుమథనదయే త్వాం వారిధారావిశేషైః || ౩౧ ||
గుణలవరహితం మాం గోప్తుకామా దయే త్వమ్ |
బహుమతిమనపాయాం విందసి శ్రీధరణ్యోః || ౩౨ ||
ప్రగుణమనువిధేయం ప్రాప్య పద్మాసహాయమ్ |
ప్రతివదసి యథార్హం పాప్మనాం మామకానామ్ || ౩౩ ||
ప్రశమయితుమశేషం నిష్క్రియాభిర్న శక్యమ్ |
శిథిలితభవభీతిశ్శ్రేయసే జాయసే నః || ౩౪ ||
రవమతిమనుకంపే మందచిత్తేషు విందన్ |
భజతి చరణభాజాం భావినో జన్మభేదాన్ || ౩౫ ||
స్థిరమనుపధి హార్దం శ్రీనివాసో దధానః |
ప్రథయతి బహుమానం త్వత్ప్రతిచ్ఛందబుద్ధ్యా || ౩౬ ||
దురితకలుషితానాం దూయమానా దయే త్వమ్ |
స్మరయసి బహులీలం మాధవం సావధానా || ౩౭ ||
స్థిరతరమనుకంపే స్త్యానలగ్నా గుణైస్త్వమ్ |
భవజలధిగతానాం పోతపాత్రీ భవిత్రీ || ౩౮ ||
నిగమవిపణిమధ్యే నిత్యముక్తానుషక్తమ్ |
వృషగిరిహరినీలం వ్యంజితం నిర్విశంతి || ౩౯ ||
జగతి గతిమిహాన్యాం దేవి సమ్మన్యతే యః |
శమయతి మృగతృష్ణావీచికాభిః పిపాసామ్ || ౪౦ ||
కాలే దృష్ట్వా కమలవసతేరప్యకించిత్కరాణి |
సారాభిజ్ఞా జగతి కృతినస్సంశ్రయంతే దయే త్వామ్ || ౪౧ ||
జన్మాకాంక్షన్ వృషగిరివనే జగ్ముషాం తస్థుషాం వా |
అంగీకారం క్షణమపి దయే హార్దతుంగైరపాంగైః || ౪౨ ||
క్రీడాశైలం కమపి కరుణే వృణ్వతీ వేంకటాఖ్యమ్ |
దివ్యా కాచిజ్జయతి మహతీ దీర్ఘికా తావకీనా || ౪౩ ||
సత్యం జ్ఞానం త్రిభిరవధిభిర్ముక్తమానందసింధుమ్ |
నిత్యాపూర్వం నిధిమివ దయే నిర్విశంత్యంజనాద్రౌ || ౪౪ ||
కాలే కాలే ఘనరసవతీ కాలికేవానుకంపే |
శీలోపజ్ఞం క్షరతి భవతీ శీతలం సద్గుణౌఘమ్ || ౪౫ ||
మాలంబార్థం వృషగిరిపతిస్త్వన్నిదేశాత్ప్రయుంక్తే |
శాఖాభేదైస్సుభగమనఘం శాశ్వతం శాస్త్రపాణిమ్ || ౪౬ ||
పద్మాకాంతః ప్రణయతి దయే దర్పణం తే స్వశాస్త్రమ్ |
మాయాశాస్త్రాణ్యపి శమయితుం త్వత్ప్రపన్నప్రతీపాన్ || ౪౭ || [దమయితుం]
త్స్వామిన్పాహీత్యవశవచనే విందతి స్వాపమంత్యమ్ |
ముద్ఘాతేన శ్రుతిపరిషదాముత్తరేణాభిముఖ్యమ్ || ౪౮ ||
శీతోదారామలభత జనః శ్రీనివాసస్య దృష్టిమ్ |
న్బంధాన్ముక్తో బలిభిరనఘైః పూర్యతే తత్ప్రయుక్తైః || ౪౯ ||
క్షిప్రం ప్రాప్తా వృషగిరిపతిం క్షత్రబంధ్వాదయస్తే |
మన్యే మాతా జడ ఇవ సుతే వత్సలా మాదృశే త్వమ్ || ౫౦ ||
మశిథిలధర్మసేతుపదవీం రుచిరామచిరాత్ |
భవతి వృషాచలేశపదపత్తననిత్యధనీ || ౫౧ ||
క్వచిదుపలక్షితా క్వచిదభంగురగూఢగతిః |
సపది సరస్వతీవ శమయత్యఘమప్రతిఘమ్ || ౫౨ ||
మపి కమలాసనత్వమపి ధామ వృషాద్రిపతేః |
పరహితవర్ష్మణా పరిపచేలిమకేలిమతీ || ౫౩ ||
వృషగిరినాథపాదపరిరంభవతీ భవతీ |
సకృదవగాహమానమపతాపమపాపమపి || ౫౪ ||
భజదఘకూలముద్వహగతిః పరితప్తహితా |
విబుధసరిచ్ఛ్రియం వృషగిరీశదయే వహసి || ౫౫ ||
ఫలనియమోజ్ఝితా భవతి సంతపనాయ పునః |
వితరసి దేహినాం నిరవధిం వృషశైలనిధిమ్ || ౫౬ ||
ర్నియతిముపాధిచక్రపరివృత్తిపరంపరయా |
శ్రుతిమితసంపది త్వయి కథం భవితా విశయః || ౫౭ ||
త్వదభిమతిం సువృష్టిముపజీవ్య నివృత్తతృషః |
న జహతి సత్పథం జగతి చాతకవత్కృతినః || ౫౮ ||
స్థిరతరశిల్పినైవ పరికల్పితచిత్రధియః |
జగతి హితం న నస్త్వయి భరన్యసనాదధికమ్ || ౫౯ ||
ధృతవిబుధే బుధేషు వితతాత్మధురే మధురే |
భవుకనిధే నిధేహి భవమూలహరాం లహరీమ్ || ౬౦ ||
రనిర్వాప్యాం క్షిప్రం క్షపయితుమవిద్యాఖ్యబడబామ్ |
స్వరూపద్వైగుణ్యద్విగుణనిజబిందుః ప్రభవసి || ౬౧ ||
పటుప్రత్యాహారప్రభృతిపుటపాకప్రచకితాః |
నిరుద్ధత్వద్ద్రోహా నృపతిసుతనీతిం న జహతి || ౬౨ ||
కృపే సర్వద్రష్టా న గణయతి తేషామపకృతిమ్ |
ర్వ్యవస్థాం వైయాత్యాదితి విఘటయంతీ విహరసి || ౬౩ ||
కృపే కాకస్యైకం హితమితి హినస్తి స్మ నయనమ్ |
ర్దిశత్యేవం దేవో జనితసుగతిం దండనగతిమ్ || ౬౪ ||
కుచేలః కుబ్జా సా వ్రజయువతయో మాల్యకృదితి |
ప్రభూతైస్స్రోతోభిః ప్రసభమనుకంపే శమయసి || ౬౫ ||
వహన్మూర్తీరష్టౌ విహరతి మృడానీపరిబృఢః |
శునాసీరో దేవాసురసమరనాసీరసుభటః || ౬౬ ||
స్త్వదాశ్లేషాన్నిత్యం జనితమృతసంజీవనదశాః |
వివృణ్వంతశ్చిత్తం వృషశిఖరివిశ్వంభరగుణాః || ౬౭ ||
విముక్త్యైకద్వారం విఘటితకవాటం ప్రణయినామ్ |
ఇతి త్వయ్యాయత్తం ద్వితయముపధీకృత్య కరుణే
విశుద్ధానాం వాచాం వృషశిఖరినాథస్స్తుతిపదమ్ || ౬౮ ||
రనుచ్ఛేదై రేతైరవటతటవైషమ్యరహితైః |
వికల్పంతేఽనల్పా వృషశిఖరిణో నిర్ఝరగుణాః || ౬౯ ||
కృపే సింహక్ష్మాభృత్కృతముఖచమత్కారకరణమ్ |
ప్రతిప్రస్థానం తే శ్రుతినగరశృంగాటకజుషః || ౭౦ ||
వృషగిరివిభోరిచ్ఛా సా త్వం పరైరపరాహతా |
వహసి కరుణే వైచక్షణ్యం మదీక్షణసాహసే || ౭౧ ||
క్షపితనిఖిలావద్యా దేవి క్షమాదినిషేవితా |
వితమసి పదే వ్యక్తిం నిత్యాం బిభర్షి దయే స్వయమ్ || ౭౨ ||
వివిధవిభవవ్యూహావాసాః పరం చ పదం విభోః |
దృఢవినిహితా నిశ్రేణిస్త్వం దయే నిజపర్వభిః || ౭౩ ||
రమతివిహితైరన్యైర్ధర్మాయితైశ్చ యదృచ్ఛయా |
ప్రదిశసి నిజాభిప్రేతం నః ప్రశామ్యదపత్రపా || ౭౪ ||
నహృదయమిహోపచ్ఛంద్యైషామసంగదశార్థినీ |
వితరసి దయే వీతాతంకా వృషాద్రిపతేః పదమ్ || ౭౫ ||
భవభయపరీతాపచ్ఛిత్త్యై భజన్నఘమర్షణమ్ |
స్వయముపనతైస్స్వాత్మానందప్రభృత్యనుబంధిభిః || ౭౬ ||
కృతవిదనఘా విచ్ఛిద్యైషాం కృపే యమవశ్యతామ్ |
ప్రతివిధిముపాధత్సే సార్ధం వృషాద్రిహితైషిణా || ౭౭ ||
పితృసురగణే నిర్వేశాత్ప్రాగపి ప్రలయం గతే |
ప్రతిభువమిహ వ్యాచఖ్యుస్త్వాం కృపే నిరుపప్లవామ్ || ౭౮ ||
వితరతి నిజం పాదాంభోజం వృషాచలశేఖరః |
తరతమతయా జుష్టాయాస్తే దురత్యయతాం విదుః || ౭౯ ||
ప్రసృమరసుధాధారాకారా ప్రసీదతి భావనా |
నిభృతగరుతో నిధ్యాయంతి స్థిరాశయచాతకాః || ౮౦ ||
కలిజ్వలనదుర్గతే జగతి కాలమేఘాయితమ్ |
ర్వృషాద్రిపతివిగ్రహైర్వ్యపగతాఖిలావగ్రహైః || ౮౧ ||
సమీక్షణవిచింతనప్రభృతిభిస్స్వయం తాదృశైః |
వృషాచలపతేస్తనుం విశసి మత్స్యకూర్మాదికామ్ || ౮౨ ||
వృషక్షితిభృదీశ్వరే విహరణక్రమాజ్జాగ్రతి |
సముద్ధృతవతీ దయే త్వదభిజుష్టయా దంష్ట్రయా || ౮౩ ||
స్ఫురత్క్రుధి పరిస్ఫుటభ్రుకుటికేఽపి వక్త్రే కృతే |
సరోజసదృశా దృశా సముదితాకృతిర్దృశ్యసే || ౮౪ ||
స్సమస్తదురితచ్ఛిదా నిగమగంధినా త్వం దయే |
శ్చరాచరమచీకరశ్చరణపంకజేనాంకితమ్ || ౮౫ ||
క్షితీశ్వరపశుక్షరత్క్షతజకుంకుమస్థాసకైః |
నిధాయ హృదయే దయే నిహతరక్షితానాం హితమ్ || ౮౬ ||
రమాసహచరం తదా రఘుధురీణయంత్యా త్వయా |
త్ప్రకృష్టబహుపాతకప్రశమహేతునా సేతునా || ౮౭ ||
జగద్ధితమశేషతస్తదిదమిత్థమర్థాప్యతే |
ర్హతప్రబలదానవైర్హలధరస్య హేలాశతైః || ౮౮ ||
భరాపనయనచ్ఛలాత్త్వమవతార్య లక్ష్మీధరమ్ |
విపశ్చిదవిగీతయా జగతి గీతయాఽంధం తమః || ౮౯ ||
స్త్విషా స్ఫుటతటిద్గుణస్త్వదవసేకసంస్కారవాన్ |
పునః కృతయుగాంకురం భువి కృపాణధారాధరః || ౯౦ ||
మద్యాపి దేవి భవతీమవధీరయంతమ్ |
న్యస్తస్వరక్షణభరం త్వయి మాం త్వయైవ || ౯౧ ||
నిమ్నేతరేఽపి మయి తే వితతిర్యది స్యాత్ |
వేలాతిలంఘనదశేవ మహాంబురాశేః || ౯౨ ||
వృత్రాదిభిః పరిచితాం పదవీం భజామి |
దీనే విభోశ్శమయ దండధరత్వలీలామ్ || ౯౩ ||
పశ్యత్సు తేషు విదధామ్యతిసాహసాని |
ఘోరం కులింగశకునేరివ చేష్టితం మే || ౯౪ ||
వ్యాజం విభావ్య వృషశైలపతేర్విహారమ్ |
ద్రాఘీయసీ దృఢతరా గుణవాగురా త్వమ్ || ౯౫ ||
త్రస్యామి హంత భవతీం చ విభావయామి |
మాశీవిషగ్రహణకేలినిభామవస్థామ్ || ౯౬ ||
న్మాతః ప్రసాదయితుమిచ్ఛతి మే మనస్త్వామ్ |
స్తామ్యస్యహో వృషగిరీశధృతా దయే త్వమ్ || ౯౭ ||
ఘర్మోపతప్త ఇవ శీతలతాముదన్వాన్ |
స్తద్వీక్షణైః స్పృశ దయే తవ కేలిపద్మైః || ౯౮ ||
స్నాత్వాఽపి ధూలిరసికం భజనేఽపి భీమమ్ |
త్వద్వారణం స్వయమనుగ్రహశృంఖలాభిః || ౯౯ ||
మాతర్దయే మయి కురుష్వ తథా ప్రసాదమ్ |
ముక్తానుభూతిమిహ దాస్యతి మే ముకుందః || ౧౦౦ ||
స్తోతుర్దయే వృషగిరీశగుణేశ్వరీం త్వామ్ |
సత్యాపితం తవ బలాదకుతోభయత్వమ్ || ౧౦౧ ||
మారంభమాత్రమనిదం ప్రథమస్తుతీనామ్ |
మందస్య సాహసమిదం త్వయి వందినో మే || ౧౦౨ ||
ప్రాచేతసప్రభృతయోఽపి పరం తటస్థాః |
పద్మాపతేః ప్రహసనోచితమాద్రియేథాః || ౧౦౩ ||
దేవో దయాశతకమేతదవాదయన్మామ్ |
వీణావిశేషమివ వేంకటశైలనాథః || ౧౦౪ ||
మవితథవిషయత్వాద్విశ్వమవ్రీళయంతీ |
స్తుతిరియమనవద్యా శోభతే సత్వభాజామ్ || ౧౦౫ ||
వృషగిరిమధిరుహ్య వ్యక్తమాలోకయంతీ |
చ్ఛమితవిమతపక్షా శార్ంగధన్వానుకంపా || ౧౦౬ ||
సధ్రీచీమివ వేంకటేశ్వరకవిర్భక్త్యా దయామస్తుత |
జ్జంఝామారుతధూతచూతనయతస్సామ్పాతికోఽయం క్రమః || ౧౦౭ ||
కస్యాస్మిన్ శతకే సదంబుకతకే దోషశ్రుతిం క్షామ్యతి |
ద్దీనాలంబనదివ్యదంపతిదయాకల్లోలకోలాహలః || ౧౦౮ ||
ఇతి శ్రీకవితార్కికసింహస్య సర్వతంత్రస్వతంత్రస్య శ్రీమద్వేంకటనాథస్య వేదాంతాచార్యస్య కృతిషు దయాశతకమ్ |