శ్రీ శ్రీనివాస విద్య

శ్రీనివాస విద్య అనేది వేదాధారితమైన ఓదార్పు మరియు బహుళ ప్రభావంతో కూడిన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానరూపం. ఇది వేధపురుషసూక్తం, లక్ష్మీసూక్తం, మరియు నారాయణ ఉపాసన తత్త్వాలను మిళితం చేస్తూ, శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి యొక్క పరబ్రహ్మ రూపాన్ని ధ్యానించే విధంగా రూపొందించబడ్డ విద్యా మంత్రం.

ఓం హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణ రజతస్రజామ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మఆవహ
సహస్ర’శీర్-షా పురు’షః | సహస్రాక్షః సహస్ర’పాత్ |
స భూమిం’ విశ్వతో’ వృత్వా | అత్య’తిష్ఠద్దశాంగులమ్ ‖ 1 ‖

అర్థం:

"ఓ అగ్నిదేవా! బంగారు రంగుతో ప్రకాశించే, మృదుత్వ గల, బంగారు-వెండి హారాలు ధరించిన, చంద్రుడిలా ప్రకాశించే మహాలక్ష్మీ దేవిని నా వద్దకు ఆహ్వానించు. ఈ జగత్తంతటినీ తన తలలతో, కళ్ళతో, పాదాలతో వ్యాపించి ఉన్న పరమాత్మ — పురుషుడు — ఈ భూమిని అన్ని వైపులా చుట్టి, దానికంటే పది అంగుళాలు పైకి ఉన్నతంగా నిలిచివున్నాడు."

తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీ మనపగామినీమ్
యస్యాం హిరణ్యం విందేయం గామశ్వం పురుషానహమ్
పురుష ఏవేదగ్-మ్ సర్వమ్”|యద్భూతం యచ్చ భవ్యమ్ |
ఉతామృ’తత్వ స్యేశా’నః | యదన్నే’నాతిరోహ’తి ‖ 2 ‖

అర్థం:

ఓ జాతవేదా (అగ్నిదేవా)! ఎప్పటికీ విడిచిపోని మహాలక్ష్మీదేవిని నా వద్దకు రప్పించు. ఆమె కటాక్షం వల్ల నాకు బంగారు సంపద, పశువులు, గుర్రాలు, అనేక మనుషుల సహాయం లభిస్తాయి. గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తులో ఉన్న సమస్తం పరమాత్మనే. ఆయనే అమృతత్వానికి అధిపతి; అన్నం ద్వారా జీవనాన్ని కొనసాగిస్తాడు.

అశ్వపూర్వాం రథమధ్యాం హస్తినా ద ప్రబోధినీమ్
శ్రియం దేవీ ముపహ్వయే శ్రీర్మా దేవీర్జుషతామ్
ఏతావా’నస్య మహిమా | అతో జ్యాయాగ్’శ్చ పూరు’షః |
పాదో”ఽస్య విశ్వా’ భూతాని’|త్రిపాద’స్యామృతం’ దివి ‖3‖

అర్థం:

గుర్రాలు ముందుగా, మధ్యలో స్థితమైన, ఏనుగు గంభీర ధ్వనితో మేలుకొల్పే లక్ష్మీ దేవిని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను. ఆమె మా జీవితంలో సుఖంగా నివసించాలి.
ఈ జగత్తు పరమాత్మ యొక్క గొప్పతనంలో ఒక భాగం మాత్రమే. ఆయన అంతకంటే గొప్పవాడు. ఆయన నాలుగవ భాగంలో ఈ ప్రపంచంలోని సమస్త జీవరాశులూ ఉన్నాయి. మిగిలిన మూడు భాగాలు అమృత స్వరూపంగా స్వర్గంలోని దివ్యలోకాలలో ఉన్నాయి.

కాంసోస్మితాం హిరణ్య ప్రాకారా మార్దాం జ్వలంతీం తృప్తాం తర్పయంతీమ్
పద్మే స్థితాం పద్మవర్ణాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్
త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురు’షః | పాదో”ఽస్యేహాఽఽభ’వాత్పునః’ |
తతో విష్వఙ్వ్య’క్రామత్ | సాశనానశనే అభి ‖ 4 ‖

అర్థం:

బంగారు ప్రాకారాలతో ఉన్న, సున్నిత స్వభావం గల, ప్రకాశవంతంగా వెలుగుతున్న, తృప్తితో నిండిన, ఇతరులను సంతోషపెట్టే లక్ష్మీదేవి కమలంపై కూర్చుని కమలరంగు ఆకారంతో ఉన్నది. అలాంటి మహాలక్ష్మిని నేను ఇక్కడ ఆహ్వానిస్తున్నాను.
పరమాత్ముని మూడు పాదాలు దివిలో ఉన్నాయి. నాలుగవ భాగం మాత్రం ఈ భూమిపై విస్తరించింది. ఆ నాలుగవ భాగం ద్వారా ఆయన ఈ ప్రపంచంలోని అన్నీ ప్రాణుల్లో, అన్నం తినేవారిలో, తిననివారిలో కూడా వ్యాపించి ఉన్నాడు.

చంద్రాం ప్రభాసాం యశసా జ్వలంతీం శ్రియం లోకే దేవజుష్టాముదారామ్
తాం పద్మినీమీం శరణమహాం ప్రపద్యే లక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే
తస్మా”ద్విరాడ’జాయత | విరాజో అధి పూరు’షః |
స జాతో అత్య’రిచ్యత | పశ్చాద్-భూమిమథో’ పురః ‖ 5 ‖

అర్థం:

చంద్రునిలా ప్రకాశించే, కీర్తితో మెరిసే, లోకంలో దేవతలకూ ప్రీతికరమైన, ఔదార్య గుణాలతో నిండిన పద్మిని లక్ష్మీదేవిని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను. ఆమె నన్ను విడిచి పోకుండా ఉండాలి. నేను నిన్నే (లక్ష్మిని) కోరుతున్నాను.
ఆ పరమాత్ముని నుండి విరాట్ (అఖండ విశ్వం) జన్మించింది. విరాట్ నుండి పూరుషుడు ఉద్భవించాడు. అతడు అన్ని వైపులా వ్యాపించి, ముందుగా భూమిని, తర్వాత పరలోకాలను సృష్టించాడు.

ఆదిత్యవర్ణే తపసో ధిజాతో వనస్పతిస్తవ వృక్షోథ బిల్వ:
తస్య ఫలాని తపసానుదంతు మాయాంతరాయాశ్చ బాహ్యా అలక్ష్మీ:
యత్పురు’షేణ హవిషా” | దేవా యజ్ఞమత’న్వత |
వసంతో అ’స్యాసీదాజ్యమ్” | గ్రీష్మ ఇధ్మశ్శరధ్ధవిః ‖ 6 ‖

అర్థం:

ఓ ఆదిత్యునిలాంటి వెలుగు కలిగిన లక్ష్మీదేవీ! తపస్సు ద్వారా పుట్టిన నీ పవిత్ర వృక్షం బిల్వ చెట్టు. ఆ చెట్టు ఫలాలు మనం చేసే తపస్సుతో శరీరం, మనస్సు, ఇంటికి వచ్చే అలక్ష్మి, మాయ, అడ్డంకులను తొలగించాలి.
పురుషుడి (పరమాత్మ) ను హవిష్శగా చేసి దేవతలు ఒక యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. ఆ యజ్ఞానికి వసంత ఋతువు ఆజ్యంగా, గ్రీష్మం హోమద్రవ్యంగా, శరదృతువు ధవిగా ఉపయోగించబడ్డాయి. ఇది జగత్తు సృష్టికి జరిగిన త్యాగాన్ని సూచిస్తుంది.

ఉపెతు మాం దేవసఖ: కీర్తిశ్చ మణినా సహా
ప్రాదుర్భూతో స్మిరాష్ట్రే స్మిన్ కీర్తిమృద్ధిం దదాదుమే
సప్తాస్యా’సన్-పరిధయః’ | త్రిః సప్త సమిధః’ కృతాః |
దేవా యద్యజ్ఞం త’న్వానాః | అబ’ధ్నన్-పురు’షం పశుం ‖ 7 ‖

అర్థం:

నన్ను దేవతల అనుగ్రహం కలుగజేయగాక. కీర్తి మరియు ఆభరణాల మణులతో పాటు నేను ఈ లోకంలో, దేశంలో ప్రతిష్టతో ప్రకాశించాలి. నా కీర్తి, విజయం, అభివృద్ధి కొనసాగుతూ ఉండాలని కోరుతున్నాను.
దేవతలు యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. అందులో ఏడుగురు పరిధులు (యజ్ఞ స్థల చుట్టూ భాగాలు) ఉండగా, ముప్పై ఒకటైన సమిధలు సిద్ధం చేశారు. వారు పరమాత్ముని పశువుగా బలిగొట్టి యజ్ఞం నిర్వహించటం ద్వారా సృష్టి తత్వాన్ని స్థాపించారు.

క్షుత్పిపాసామలాం జ్యేష్ఠా మలక్షీం నాశయామ్యహమ్
అభూతిమసమృద్ధిం చ సర్వాం నిర్ణుద మే గృహాత్
తం యజ్ఞం బర్హిషి ప్రౌక్షన్’ | పురు’షం జాతమ’గ్రతః |
తేన’ దేవా అయ’జంత | సాధ్యా ఋష’యశ్చ యే ‖ 8 ‖

అర్థం:

ఆకలి, దాహం, మలినత, పేదరికం, దుర్మార్గత (అలక్ష్మి), అభావం, అభివృద్ధిలేని పరిస్థితులను నేను నా ఇంటి నుండి తొలగించాలని ఆశిస్తున్నాను. దయచేసి అన్నీ నశించు.
ఆ పరమాత్ముడిని, యజ్ఞంలో బలి రూపంగా ప్రతిష్టించి, దేవతలు, సాధ్యులు, ఋషులు కలిసి ఆ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. అదే సృష్టి తత్వానికి మూలం

గందద్వారాం దురాదర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్
ఈశ్వరీగ్మ్ సర్వ భూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్
తస్మా”ద్యజ్ఞాథ్స’ర్వహుతః’ | సంభృ’తం పృషదాజ్యం |
పశూగ్-స్తాగ్-శ్చ’క్రే వాయవ్యాన్’ | ఆరణ్యాన్-గ్రామ్యాశ్చ యే ‖ 9 ‖

అర్థం:

రీమహాలక్ష్మి దేవి సుగంధముతో నిండినవారు, దుర్వినీతులకు గ్రహించలేని పవిత్ర స్వరూపం కలిగినవారు, ఎల్లప్పుడూ పోషణ ఇచ్చే వారు. ఆమె సమస్త భూతజాతికి అధిపతురాలు. అలాంటి శ్రీమహాలక్ష్మిని నేను ఇక్కడ భక్తితో ఆహ్వానిస్తున్నాను.
ఆ పరమాత్ముని త్యాగ రూపమైన యజ్ఞం ద్వారా పృషదాజ్యం అనే హోమద్రవ్యం ప్రాప్తమైంది. అలాగే, వాయువు ప్రదేశానికి చెందిన, అడవుల్లో నివసించే, గ్రామాల్లో ఉండే సమస్త జంతుజాలం సృష్టించబడింది.

మనస: కామకూతిం వాచ: సత్యమశీమహి
పశూనాం రూపమన్యస్య మయి శ్రీ:శ్రయతాం యశ:
తస్మా”ద్యజ్ఞాథ్స’ర్వహుతః’ | ఋచః సామా’ని జజ్ఞిరే |
ఛందాగ్ం’సి జజ్ఞిరే తస్మా”త్ | యజుస్తస్మా’దజాయత ‖ 10 ‖

అర్థం:

నా మనస్సులో శుభమైన ఆలోచనలు ఉండాలని, నా మాటలలో సత్యం ఉండాలని నేను కోరుతున్నాను. పశువుల అందమైన రూపాలు, ఇతరులలో ఉండే శోభ, సంపద, ప్రతిష్ఠలు నాలోనూ కలగాలి. శ్రీ మహాలక్ష్మి నాలో నివసించాలి.
ఆ పరమాత్ముని త్యాగరూప యజ్ఞం నుండి ఋగ్వేదం, సామవేదం, వేద ఛందస్సులు మరియు యజుర్వేదం ఉద్భవించాయి. ఇది జగత్తులో జ్ఞానం, ధర్మం మొదలైనవన్నీ ఎలా ఏర్పడినవో చూపిస్తుంది.

కర్దమేన ప్రజాభూతా మయి సంభవ కర్దమ
శ్రియం వాసయ మే కులే మాతరం పద్మమాలినీమ్
తస్మాదశ్వా’ అజాయంత | యే కే చో’భయాద’తః |
గావో’ హ జజ్ఞిరే తస్మా”త్ | తస్మా”జ్జాతా అ’జావయః’ ‖ 11 ‖

అర్థం:

కర్దముని వల్ల ప్రజలు జన్మించినట్లు, నా జీవితంలోనూ సుఖసంపదలు పుట్టాలని కోరుతున్నాను. పద్మమాలలు ధరించిన లక్ష్మీదేవి మా ఇంట్లో స్థిరంగా నివసించాలి. ఆమె మా కుటుంబ మాతృకగా ఉండాలి.
పరమాత్ముని త్యాగరూపమైన యజ్ఞం నుండి గుర్రాలు, ఆవులు, మేకలు, గొర్రెలు వంటి అనేక జీవరాశులు ఉద్భవించాయి. ఇది సృష్టి ప్రక్రియలో భాగంగా ఏర్పడింది.

ఆప: సృజంతు స్నిగ్దాని చిక్లీత వసమే గృహే
ని చ దేవీం మాతరం శ్రియం వాసయమే కులే
యత్పురు’షం వ్య’దధుః | కతిథా వ్య’కల్పయన్ |
ముఖం కిమ’స్య కౌ బాహూ | కావూరూ పాదా’వుచ్యేతే ‖ 12 ‖

అర్థం:

నీరు (ఆపః) నా ఇంటిలో శోభాయుతమైన, శుభకరమైన జీవనాన్ని ప్రవహింపచేయాలి. శ్రీ మహాలక్ష్మి నా ఇంటిలో మాతృ స్వరూపంగా శాశ్వతంగా నివసించాలి. ఆమె భోగసంపదలు, శాంతి, సుభిక్షతను కూర్చేలా ఉండాలి.
దేవతలు పరమాత్ముని విభజించారు. అతని రూపాన్ని విడగొట్టి ఈ జగత్తును సృష్టించారు. ఈ విభజనలో, ఆయన ముఖం, బాహువులు, తోడలు, పాదాలు ఏ విధంగా, ఎవరుగా ఏర్పడ్డారో వివరణ తర్వాతి శ్లోకాల్లో ఉంటుంది — ఇది ఆ ప్రసంగానికి పరిచయ శ్లోకం.

ఆర్ద్రాం పుష్కరిణీం పుష్టిం పింగలాం పద్మమాలినీమ్
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మమావహ
బ్రాహ్మణో”ఽస్య ముఖ’మాసీత్ | బాహూ రా’జన్యః’ కృతః |
ఊరూ తద’స్య యద్వైశ్యః’ | పద్భ్యాగ్ం శూద్రో అ’జాయతః ‖ 13 ‖

అర్థం:

సౌమ్య స్వభావం కలిగి, పద్మపు సరస్సులో నివసిస్తూ, సంపదను ప్రసాదించే పింగళవర్ణం గల, పద్మమాలలతో అలంకృతమైన, చంద్రునిలా కాంతివంతమైన, బంగారు వర్ణం కలిగిన లక్ష్మీదేవిని ఓ జాతవేదా! నా వద్దకు రప్పించు.
ఆ పరమాత్ముని ముఖం నుండి బ్రాహ్మణులు (జ్ఞానదాతలు) పుట్టారు, బాహువుల నుంచి క్షత్రియులు (రక్షకులు) పుట్టారు, తొడల నుంచి వైశ్యులు (వ్యవహార నిపుణులు), మరియు పాదాల నుంచి శూద్రులు (సేవాధారులు) జన్మించారు. ఇది వర్ణవ్యవస్థ సృష్టి తత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది.

ఆర్ద్రాం య: కరిణీం యష్టిం సువర్ణామ్ హేమ మాలినీమ్
సూర్యాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మమావహ
చంద్రమా మన’సో జాతః | చక్షోః సూర్యో’ అజాయత |
ముఖాదింద్ర’శ్చాగ్నిశ్చ’ | ప్రాణాద్వాయుర’జాయత ‖ 14 ‖

అర్థం:

కరుణ, శోభ, బంగారు తేజస్సుతో మెరిసే, బంగారు మాలలు ధరించినవారి వంటి, సూర్యునిలా ప్రకాశవంతమైన శ్రీ మహాలక్ష్మిని నా వద్దకు రప్పించమని నేను జాతవేదుడిని (అగ్నిదేవుని) ప్రార్థిస్తున్నాను.
పరమాత్ముని మనస్సు నుండి చంద్రుడు పుట్టాడు, కళ్ళ నుండి సూర్యుడు జన్మించాడు. నోటి నుండి అగ్నిదేవుడు మరియు ఇంద్రుడు, శ్వాస తత్వం నుండి వాయువు పుట్టాడు. ఇవన్నీ సృష్టి తత్త్వాలలో భాగం.

తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమన పగామినీమ్
యస్యాం హిరణ్యం ప్రభూతం గావో దాస్యో శ్వాన్, విందేయం పురుషానహమ్
నాభ్యా’ ఆసీదంతరి’క్షమ్ | శీర్ష్ణో ద్యౌః సమ’వర్తత |
పద్భ్యాం భూమిర్దిశః శ్రోత్రా”త్ | తథా’ లోకాగ్-మ్ అ’కల్పయన్ ‖ 15 ‖

అర్థం:

ఓ అగ్నిదేవా! ఎప్పటికీ విడిచిపోని శ్రీ మహాలక్ష్మిని నా వద్దకు రప్పించు. ఆమె అనుగ్రహం వలన బంగారు వంటి అపారసంపద, ఆవులు, సేవకులు, అవసరమైన వనరులు, శక్తిమంతులైన సహాయకులు లభిస్తారు.
పరమాత్ముని నాభి నుండి ఆకాశం, తల నుండి స్వర్గం, పాదాల నుండి భూమి, చెవుల నుండి దిక్కులు పుట్టాయి. ఈ విధంగా ఆయన త్యాగం ద్వారా సమస్త లోకాలు సృష్టించబడ్డాయి.